Anemia w ciąży

Anemia (niedokrwistość), to zespół chorobowy, w którym występuje zbyt niski poziom hemoglobiny i erytrocytów (czerwonych krwinek) we krwi. Anemia w ciąży może prowadzić do nieprawidłowości w rozwoju płodu lub poronienia/przedwczesnego porodu.

O niedokrwistości mówimy wówczas, gdy w organizmie ciężarnej poziom hemoglobiny spada poniżej 11 g/dl lub hematokryt (udział erytrocytów we krwi do surowicy wyrażony w procentach) poniżej 33%.  Anemia w ciąży jest bardzo częstą przypadłością i dotyka statycznie 4 na 10 ciężarnych.

Przyczyny anemii ciężarnych

Anemia w ciąży pojawia się na skutek działania naturalnych mechanizmów związanych z ciążą. U kobiety oczekującej dziecka zwiększa się bowiem objętość krwi, stąd udział czerwonych krwinek w surowicy krwi spada w porównaniu do kobiet niespodziewających się potomstwa. Przyczyną anemii są zazwyczaj niedobory w diecie: żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, ale również krwawienia towarzyszące ciąży.

Niedobór żelaza

Najczęstszą przyczyną anemii w ciąży są niedobory żelaza. Stąd bardzo ważne są regularne badania krwi ciężarnych, które pozwalają lekarzowi zauważyć problem z hematokrytem. Więcej na temat żelaza w ciąży można przeczytać w dedykowanym temu tematowi artykule: Żelazo w ciąży.

Niedobór kwasu foliowego lub B12

Anemia w ciąży może być konsekwencją także niedoboru kwasu foliowego lub witaminy B12 (kobalaminy). O ile suplementację kwasu foliowego zaleca się każdej kobiecie już na etapie planowania ciąży, o tyle B12 już nie. Witaminę B12 ciężarna znajdzie w produktach odzwierzęcych: rybach, jajkach, mleku i jego przetworach, ale  także pieczarkach. Wzbogacane witaminą B12 są także produkty sojowe, dedykowane osobom, które nie jedzą mięsa.

Krwawienie

Przyczyną anemii może być także ubytek krwi w czasie ciąży spowodowany np. krwawiącymi żylakami odbytu, dziąsłami, czy krwotokami z nosa. Są to popularne dolegliwości w ciąży, jednak mogą być także powodem pogorszenia wyników krwi ciężarnej.

Objawy anemii

Niestety objawy typowe dla anemii można bardzo łatwo pomylić z dolegliwościami ciążowymi. Do najczęstszych należy:

  • ciągłe uczucie zmęczenia i ogólne osłabienie
  • bóle i zawroty głowy, problemy z koncentracją
  • osłabienie włosów i paznokci
  • pieczenie języka i problemy z połykaniem

Jeśli anemia staje się bardziej zaawansowana, do powyższych dochodzi m.in. przyspieszona praca serca, zaburzenia widzenia i czucia, zbyt niskie ciśnienie tętnicze.

Anemia w ciąży – skutki

Jak już wspomnieliśmy na początku, nieleczona niedokrwistość w ciąży prowadzi do zaburzeń w rozwoju płodu (wady wrodzone, zahamowanie wzrostu płodu), a także do poronienia lub porodu przedwczesnego. Jest to konsekwencja zbyt małej ilości hemoglobiny w czasie anemii. Hemoglobina zawarta w erytrocytach odpowiedzialna jest bowiem za dostarczanie tlenu do komórek. A zatem zbyt niskie stężenie hemoglobiny we krwi wiąże się ze zbyt niską porcją tlenu, jaka jest dostarczana do płodu. W konsekwencji zaś, zbyt mało tlenu prowadzi do nieprawidłowości rozwojowych.

Jak sobie radzić z anemią w ciąży

W pierwszej kolejności ciężarna powinna pamiętać o regularnych badaniach krwi. Na ich podstawie lekarz będzie w stanie zauważyć problemy z prawidłowym stężeniem czerwonych krwinek we krwi. Jeśli wyniki hemoglobiny i hematokrytu są poniżej norm, można wykonać dodatkowe badanie MCV (objętość czerwonych krwinek). Pozwala doprecyzować, który niedobór powoduje anemię.

W większości przypadków lekarz prowadzący zaleci ciężarnej suplementację żelazem. Warto pamiętać, że najlepsza wchłanialność tego pierwiastka jest wtedy, gdy przyjmuje się go na czczo lub przynajmniej 30 minut przed jedzeniem. Jeśli przyczyną anemii jest brak witaminy B12 lub kwasu foliowego, lekarz również zaleci dodatkową suplementację.

W sytuacji, gdy anemia jest bardziej zaawansowana, koniecznym może być podanie żelaza, kwasu foliowego lub B12 dożylnie. Ten sposób jest szybszy i skuteczniejszy. W skrajnych przypadkach wykonuje się także transfuzję krwi.

Anemia w ciąży a dieta

Będąc w ciąży należy pamiętać  o prawidłowej diecie. Zapewnienie odpowiedniej ilości żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, ale także innych pierwiastków i witamin, to kluczowa kwestia dla prawidłowego rozwoju płodu, ale też utrzymania ciężarnej w dobrym zdrowiu. Szczegółowe omówienie tej kwestii znajduje się w : Dieta ciężarnej.

Share: