I trymestr ciąży

Pierwszy trymestr ciąży liczony jest przez ginekologów od pierwszego dnia ostatniej miesiączki do końca 13 tygodnia ciąży. Pierwszy dzień okresu jest zatem pierwszym dniem każdej potencjalnej ciąży. Jeśli dojdzie do zapłodnienia, prawdopodobnie (ale nie jest to regułą) kolejna miesiączka się nie pojawi. Jak wygląda pierwszy trymetr ciąży? Jakie dolegliwości mu towarzyszą? Jak rozwija się dziecko w pierwszym trymestrze?

Pierwszy trymestr ciąży subiektywnie odczuwany jest, jako krótszy niż pozostałe. Przez minimum jedną trzecią lub nawet połowę I trymestru ciężarna zazwyczaj nie wie, że spodziewa się dziecka. Test ciążowy, badanie z krwi lub USG wykonywane są najwcześniej w drugim miesiącu ciąży, po czasie, w którym powinna pojawić się menstruacja. Testy lub badania wykonywane zbyt szybko mogą pokazać wynik negatywny, niezgodny z prawdą. Wynika to z faktu, że samo zagnieżdżenie się zarodka trwa przynajmniej tydzień. Zmiany hormonalne w organizmie również zaczynają być zauważalne dopiero po jakimś czasie. Do tego dochodzi czułość sprzętu medycznego, czy zwykłego testu ciążowego, który wymaga przekroczenia pewnych wartości, by rozpoznać ciążę.

Choć na tym etapie ciąży nie ma jeszcze widocznego brzuszka, a płód sam w sobie jest maleńki, mogą pojawić się już pierwsze dolegliwości ciążowe.

Dolegliwości w I trymestrze ciąży

To czy jakiekolwiek dolegliwości pojawią się w pierwszym trymestrze ciąży, z jaką siłą i na jak długo jest indywidualne dla każdej kobiety. Niektóre ciężarne nie doświadczają żadnych ciążowych przypadłości nawet przez całe 9 miesięcy ciąży. Inne panie doświadczają części z nich lub cały okres ciąży czują się źle i muszą radzić sobie ze wszystkimi możliwymi przypadłościami ciężarnych. Czy jednak są jakieś, które pojawiają się najczęściej? Tak. Do najpopularniejszych dolegliwości w pierwszym trymestrze ciąży możemy zaliczyć nudności, nazywane potocznie porannymi. Prawda jest jednak taka, że mdłości mogą towarzyszyć ciężarnej cały dzień, o stałej porze dnia lub od czasu do czasu. Często taka reakcja pojawia się na konkretny zapach. Może być to coś, co do tej pory miało dla kobiety charakter neutralny np. zapach gotowanej kaszy jaglanej, czy zapach sklepowej szynki. Ciężarnym poleca się jedzenie migdałów, wypicie kilku łyków rozgazowanej cocacoli, a przede wszystkim unikanie drażniących zapachów.

Do innych popularnych i nieprzyjemnych aspektów ciąży należy także silne zmęczenie i senność. Ponieważ kobietom ciężarnym odradza się picie napojów pobudzających (kawy w ograniczonej ilości), ten etap trzeba po prostu przeczekać (zazwyczaj siły wracają w drugim trymestrze) i próbować możliwie najwięcej odpoczywać i się wysypiać.

Kolejną dolegliwością jest nadwrażliwość piersi, które stają się nabrzmiałe i cięższe. Ich ucisk może powodować ból lub dyskomfort. Warto zainwestować w wygony stanik oraz ubrania, które nie ściskają przesadnie klatki piersiowej.

Wśród kolejnych najczęściej pojawiających się dolegliwości w ciąży w pierwszym trymestrze zaliczyć można także częstsze oddawanie moczu, zaparcia i zgagę. Są to skutki działania progesteronu, którego produkcja w czasie ciąży jest bardzo wysoka. Jeśli chodzi o częste chodzenie do toalety, tutaj trudno jest coś poradzić. W przypadku zgagi i zaparć powinna pomóc przede wszystkim zmiana diety. Na zgagę sprawdzi się unikanie słodyczy oraz ostrych, mocno przyprawionych, czy tłustych potraw. Na zaparcie powinno pomóc zwiększenie ilości spożywanego błonnika, jedzenie owoców na drugie śniadanie i podwieczorek.

W wyniki działania hormonów na tym etapie ciąży może pojawić się plamienie z dróg rodnych. Nie jest ono niebezpieczne dla ciąży. Jeśli jednak wzbudza niepokój u mamy, powinna skonsultować się z ginekologiem.

Pierwszy trymestr a poronienia

W pierwszym trymestrze ciąży istnieje największe ryzyko na wystąpienie tzw. poronienia samoistnego. Przyczyn poronienia może być wiele: nieprawidłowy poziom progesteronu, nieprawidłowe zagnieżdżenie zarodka, uwarunkowania anatomiczne lub genetyczne i inne. Poronienie samoistne to przyczyna 25% wszystkich poronień. Jeśli do poronienia dochodzi w bardzo wczesnej ciąży, kobieta może nawet nie mieć świadomości, że spodziewała się dziecka. Po 8 tygodniu ciąży ryzyko pojawienia się poronienia samoistnego spada do ok 10%. Jeśli uwidoczni się czynność serca płodu, ryzyko maleje do 3%. Po 13 tygodniu ciąży ryzyko spada do 1%.

Wyróżniamy 3 rodzaje poronień samoistnych, różniące się stopniem nasilenia objawów klinicznych:

  1. Poronienie zagrażające – innymi słowy sytuacja, w której ciężarnej grozi poronienie. Najczęściej nie towarzyszy mu ból. Towarzyszy mu krwawienie z dróg rodnych. Macica jest powiększona i napięta. W przypadku niewydolności szyjki macicy lub niewydolności fazy lutealnej, lekarz może podjąć leczenie zapobiegające poronieniu. Dodatkowo ciężarnej zaleca się odpoczynek i leżenie. Jeśli krwawienie się nasila i towarzyszy mu ból, może to świadczyć o zbliżającym się poronieniu.
  2. Poronienie w toku, nieodwracalne – towarzyszy mu ból i krwawienie z dróg rodnych. Szyjka macicy jest skrócona, a jej ujście wewnętrzne rozwarte. W takim wypadku jedynym rozwiązaniem jest wyłyżeczkowanie jamy macicy.
  3. Poronienie zatrzymane, chybione – sytuacja, w której zostanie stwierdzona śmierć płodu, ale organizm nie wydalił go. W takim wypadku jedyną możliwością działania jest wyłyżeczkowanie jamy macicy i indukcja skurczów.

Jeśli u kobiety wystąpiło kolejne poronienie, koniecznym jest przeprowadzenie bardzo dokładnej diagnostyki. Badania powinny mieć na celu wykrycie zaburzeń w organizmie, zakażeń oraz pewnych rodzinnych tendencji.

Rozwój zarodka w I trymestrze ciąży

W wyniku połączenia komórki jajowej i plemnika powstaje zygota, która bardzo szybko podlega kolejnym podziałom komórkowym. Dzieląc się, wędruje przez kilka dni do jamy macicy, gdzie po upływie 8-10 dni się zagnieżdża. Wówczas zaczyna formować się łożysko, które zaopatruje zarodek w tlen i pokarm uzyskany z krwi matki. Zaczynają powstawać 3 rodzaje komórek:

Epiblast – z nich powstanie ektoderma, z której docelowo powstanie między innymi układ nerwowy, skóra dziecka.
Hipoblast – z tych komórek powstanie na przykłąd pęcherz moczowy, krtań.
Mezoderma – podstawa do utworzenia się mięśni, szkieletu i naczyń krwionośnych.
Powstaje także trofoblast, związany miedzy innymi z produkcją gonadotropiny łożyskowej (HCG), hormonu, który jest podstawą testów ciążowych.

Około 5 tygodnia ciąży pojawiają się zalążki rączek i nóżek. Po tym tygodniu następuje zamykanie tzw. cewy ośrodkowego układu nerwowego, która przekształci się docelowo w mózg i kręgosłup dziecka. Około 7 tygodnia ciąży zaczynają kształtować się pęcherzyki płucne, serce, a także narządy płciowe. Bardzo silnie rozwija się mózg płodu. Na rozwijającej się głowie dziecka kształtują się rysy twarzy, nos i powieki, pod którymi będą powstawać gałki oczne. W kolejnym kroku kształtują się mięśnie, stawy i system nerwowy. Następnie pojawiają się uszy, zaczyna wykształcać się kościec, na skórze pojawia się meszek płodowy i receptory dotyku. Pojawiają się też paznokcie. Pod koniec pierwszego trymestru ciąży można juz zaobserwować, jak dziecko ziewa lub wkłada rączki do buzi. Widać także pęcherz moczowy, który, ponieważ nerki już pracują, jest opróżniany do płynu owodniowego.

Share: