Jod w ciąży

Zgodnie z rekomendacjami polskich specjalistów, jak również zagranicznych autorytetów, jak chociażby Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jod powinien być dodatkowo suplementowany w czasie ciąży. Dlaczego jest taki ważny i czy faktycznie może go zabraknąć w organizmie matki?

Funkcje jodu

Jod jest pierwiastkiem uczestniczącym w produkcji hormonów tarczycy (tyroksyny oraz trójjodotyroniny oznaczanych odpowiednio symbolami T4 i T3). Hormony te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przemiany materii i układu nerwowego (wpływają także na rozwój mózgu) i termogenezy (procesy odpowiedzialne za wytworzenie i utrzymanie ciepła na stałym poziomie). 

Niedobór jodu w organizmie objawia się zaburzeniami pracy tarczycy (powstają charakterystyczne wole na szyi). Problem z poziomem jodu u kobiety ciężarnej ma przełożenie także na rozwój płodu.

Jod w ciąży

Zaleca się, by kobieta w ciąży (a także karmiąca piersią) przyjmowała dziennie 250 ug jodu. Zgodnie ze stanowiskiem ATA (Amerykańskiego Towarzystwa Tyreologicznego) jest to ilość jodu, jaką powinny przyjmować także kobiety planujące ciążę (na 3 miesiące przed planowanym poczęciem). Wyjątek stanowią ciężarne z zaburzeniami czynności tarczycy, którym nie zaleca się przyjmowanie większej dawki pierwiastka (najnowsze badania wskazują na kobiety z nadczynnością, jak i niedoczynnością tarczycy. Oficjalne zalecenia m.in. w Polsce dotyczą ciężkiej nadczynności tarczycy).    

Niedobór i nadmiar jodu w ciąży

Jod w ciąży ma ogromne znaczenie. Zbyt duża ilość przyjmowanego jodu w ciąży może doprowadzić do zaburzeń czynności tarczycy u płodu. Z kolei niedostateczna podaż tego pierwiastka prowadzi do niedorozwoju mózgu, czy opóźnionego rozwoju psychomotorycznego płodu. Umiarkowany niedobór jodu u ciężarnej z kolei prowadzi do obniżenia podstawowych funkcji mózgu (m.in. uczenie się, zapamiętywanie), spadku ilorazu inteligencji płodu, a także zwiększa ryzyko poronienia i urodzenia martwego dziecka.

Poziom TSH w ciąży

Poziom TSH, czyli hormonu tyreotropowego jest jednym z badanych wskaźników w czasie ciąży. Dzięki temu można określić, czy tarczyca kobiety spodziewającej się dziecka, działa poprawnie. Jest to o tyle ważne, że hormon ten odpowiedzialny jest za rozwój układu nerwowego i kostnego płodu. Nieprawidłowości w wyniku badań mogą świadczyć m.in. o niedoborach jodu. Normy dla poziomu TSH w Polsce zmieniały się w ostatnim czasie niejednokrotnie. Aktualne badania sugerują następujące wartości:

  • I trymestr – 0,009-3,18 uIU/l)
  • II trymestr – 0,05-3,44 uIU/I)
  • III trymestr – 0,11-3,53 uIU/I)

Warto odnotować, że wartości te są wciąż dyskutowane i często ulegają zmianom.

Źródła jodu

Jak zadbać o  jod w ciąży? O jakich produktach należy pomyśleć w diecie ciężarnej, by uzupełnić poziom tego pierwistka?

Jod dostarczany jest do organizmu przede wszystkim z wody pitnej i pożywienia. Najwięcej jodu znajduje się w rybach morskich np. dorszu, halibucie, makreli, łososiu oraz skorupiakach i mięczakach. Ponadto jod występuje także w algach morskich, nabiale i jajkach. Jod może zostać także zaabsorbowany z powietrza, przede wszystkim w miejscowościach znajdujących się nad morzem.

Wchłanianie jodu może być utrudnione przez związki występujące m.in. w  kalafiorze, brokułach, kapiście, orzeszkach ziemnych i owocach.

Sól jodowana

Problem z niedoborem jodu w diecie dotyczył niegdyś praktycznie wszystkich ludzi na świecie. W efekcie bardzo popularnym schorzeniem były zaburzenia pracy tarczycy, objawiające się tzw. wolem endemicznym. Wprowadzenie obowiązkowego jodowania soli spożywczej pozwoliło na znaczące ograniczenie chorób tarczycy i częstość występowania wspomnianych woli.

Share: