Stan przedrzucawkowy i rzucawka

Rzucawka (eklampsja), to napad drgawek toniczno-klonicznych, ewentualnie śpiączki u ciężarnej lub położnicy, jako następstwo stanu przedrzucawkowego. Jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia i życia matki i dziecka. Zdarza się raz na 1600 ciąż i może wystąpić w czasie jej trwania, także podczas porodu lub już po narodzinach dziecka. Stan przedrzucawkowy (preeklamsja), to z kolei utrzymujące się u ciężarnej nadciśnienie (powyżej 140/90 mm Hg) stwierdzone po 20. tygodniu ciąży, któremu towarzyszy białkomocz.

Stan przedrzucawkowy i rzucawka a nadciśnienie tętnicze w ciąży

Stan przedrzucawkowy i rzucawka pojawiają się w następstwie nadciśnienia tętniczego indukowanego ciążą, u kobiet, których ciśnienie utrzymywało się do tej pory w normie. Przyczyny wystąpienia preeklamsji i eklampsji nie są znane. Istnieje wiele hipotez, w tym wskazuje się predyspozycje genetyczne. Wyróżnić jednak można czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego.

Stan przedrzucawkowy

Czynniki średniego ryzyka

Stan przedrzucawkowy

Czynniki wysokiego ryzyka 

Szansę na wystąpienie stanu przedrzucawkowego zwiększa wiek ciężarnej (40 lat i więcej), czas od ostatniej ciąży (istotny, jeśli przerwa jest większa niż 10 lat), zbyt wysoki wskaźnik BMI matki. Większe ryzyko towarzyszy także kobiecie, która jest w pierwszej ciąży lub w ciąży mnogiej.

 

Szansę na wystąpienie stanu przedrzucawkowego zwiększa wiek ciężarnej (40 lat i więcej), czas od ostatniej ciąży (istotny, jeśli przerwa jest większa niż 10 lat), zbyt wysoki wskaźnik BMI matki. Większe ryzyko towarzyszy także kobiecie, która jest w pierwszej ciąży lub w ciąży mnogiej.

 

 

Rozpoznanie stanu przedrzucawkowego

Do zdiagnozowania stanu przedrzucawkowego wykorzystuje się 2 objawy kliniczne:

  • nadciśnienie tętnicze, nie mniejsze niż 140/90 mm Hg występujące po 20. tygodniu ciąży (u kobiet, które dotychczas nie miały problemów z ciśnieniem)
  • białkomocz (białko w ilości min. 300mg/dobę lub wartość wskaźnika białko/kreatynina nie mniejsza niż 0,3 lub wynik 1+ w teście paskowym).

U kobiet, u których nadciśnienie występowało przed 20. tygodniem ciąży obserwuje się pojawienie białkomoczu.

Stan przedrzucawkowy możemy podzielić na wczesny i późny.

Stan przedrzucawkowy późny Stan przedrzucawkowy wczesny
występuje po 34. tygodniem ciąży

dotyczy 80% przypadków

brak lub niewielkie zmiany w parametrach przepływu krwi

brak zmian w przepływie krwi w tętnicy pępowinowej

zwiększone ryzyko u kobiet, u których występuje zwiększona masa łożyska lub powierzchnia łożyska np. cukrzyca, ciąża wielopłodowa, niedokrwistość

występuje przed 34. tygodniu ciąży

nieprawidłowa lub niekompletna inwazja trofoblastu w macicze tętnice spiralne

nieprawidłowy przepływ krwi w krążeniu łożyskowym

ograniczenia wzrostu wewnątrzmacicznego płodu

zwiększony opór obwodowy naczyń łożyskowych i nieprawidłowy przepływ przez tętnice pępowinowe

 

Stan przedrzucawkowy może mieć także intensywniejszą postać. Wówczas mówimy o ciężkim stanie przedrzucawkowym. Do objawów tutaj należy:

  • ciśnienie nie mniejsze niż 160/110 mm Hg stwierdzone dwukrotnie, mierzone nie częściej niż co 6 godzin u pacjentki leżącej w łóżku
  • białkomicz nie mniej niż 5h/dobę lub 3+ w teście paskowym (mierzone w 2 próbkach w odstępnie nie mniej niż 4 godziny)
  • skąpomocz (poniżej 0,5l na dobę)
  • zaburzenia neurologiczne
  • obrzęk płuc, sinica
  • ból w nadbrzuszu
  • zwiększona aktywność enzymów wątrobowych
  • zmniejszona liczba płytek krwi
  • znaczne ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrostu

Konsekwencje stanu przedrzucawkowego

W konsekwencji stanu przedrzucawkowego może dojść do ograniczenia ilości tlenu i pokarmu, które są dostarczane dziecku przez łożysko. Może to prowadzić do zbyt niskiej wagi urodzeniowej dziecka, a także powodować u matki rzucawkę, problemy z krwawieniem, przedwczesne odklejanie się łożyska, pęknięcie wątroby, udar, a nawet prowadzić do śmierci. Ciężki stan przedrzucawkowy w ciąży może przejść w zespół HELLP. Jego objawami jest niedokrawistość hemolityczna, podwyższone poziomy eznsymów wątrobowych, małopłytkowość.

Badania wskazują także na istnienie odległych następstw stanu przedrzucawkowego: Mamy mają większe szanse, na pojawienie się chorób układu sercowo-naczyiniowego, zawału serca i udaru. Np. ryzyko choroby niedokrwiennej serca zwiększa się dwukrotnie, podobnie udaru. Dzieci matek, u których pojawił stan przedrzucawkowy są narażone w dorosłym życiu na nadciśnienie i choroby układ sercowo-naczyniowego i udaru.

Konsekwencje rzucawki

Rzucawka, to powikłanie po stanie przedrzucawkowym. W następstwie rzucawka może prowadzić do sinicy i uduszenia. Może dojść także do niewydolności wielonarządowej.

Share: